CORREL ფუნქცია ექსელში: კავშირის შეფასება

თუ გვინდა შევაფასოთ, როგორ იცვლება ორი მაჩვენებელი ერთმანეთთან მიმართებით, CORREL ფუნქცია ექსელში მათ შორის პირსონის კორელაციის კოეფიციენტს გვაძლევს. შედეგი -1-დან +1-მდეა: ნიშანი კავშირის მიმართულებას, აბსოლუტური მნიშვნელობა კი წრფივი კავშირის სიძლიერეს გვიჩვენებს.

ფორმულის სახელი:
CORREL

ფორმულის ტიპი:
სტატისტიკური

ფორმულის აღწერა:
აბრუნებს პირსონის კორელაციის კოეფიციენტს ორი რიცხვითი დიაპაზონის შესაბამის მნიშვნელობებს შორის.

ფორმულის მოწყობა:
=CORREL(array1, array2)

ფორმულის არგუმენტები:
array1 – პირველი რიცხვითი დიაპაზონი ან მასივი.
array2 – მეორე რიცხვითი დიაპაზონი ან მასივი, რომლის მნიშვნელობებიც array1-ის შესაბამის მნიშვნელობებთან წყვილდება.

ორივე არგუმენტი სავალდებულოა. დიაპაზონებში უჯრების რაოდენობა თანაბარი უნდა იყოს, ხოლო მნიშვნელობები შესაბამის წყვილებს უნდა წარმოადგენდეს. თუ მითითებულ დიაპაზონში უჯრა ცარიელია ან ტექსტს თუ ლოგიკურ მნიშვნელობას შეიცავს, შესაბამისი წყვილი გამოთვლაში არ მონაწილეობს. ნული კი რიცხვით მონაცემად ითვლება.

რას გვეუბნება CORREL ფუნქცია ექსელში?

კოეფიციენტი +1-ს უახლოვდება, როცა ერთ მაჩვენებელთან ერთად მეორეც იზრდება; -1-ს უახლოვდება, როცა ერთი იზრდება და მეორე მცირდება. ნულთან ახლოს მდგომი შედეგი კი იმას ნიშნავს, რომ მონაცემებში წრფივი კავშირი სუსტია ან არ ჩანს. ეს არ გამორიცხავს სხვა, მაგალითად მრუდის ფორმის კავშირს.

🧮 მაგალითები

მაგალითი N1 — დადებითი კავშირი

ვთქვათ, სამი კვირის განმავლობაში შევადარეთ რეკლამის ბიუჯეტი ლარში და შეკვეთების რაოდენობა. B5:B7 უჯრებში ბიუჯეტებია 100, 200, 300, ხოლო C5:C7 უჯრებში იმავე კვირების შეკვეთების რაოდენობაა 1, 3, 2.

B2 უჯრაში ჩავწეროთ =CORREL(B5:B7,C5:C7).

B2 უჯრაში შედეგია 0.5. ამ პირობით მონაცემებში ბიუჯეტსა და შეკვეთების რაოდენობას შორის დადებითი, მაგრამ სრულყოფილზე ნაკლები წრფივი კავშირია. კოეფიციენტი არ ნიშნავს, რომ რეკლამამ აუცილებლად გამოიწვია შეკვეთების ზრდა.

მაგალითი N2 — სრულყოფილი უარყოფითი კავშირი

ახლა შევადაროთ ფასი და შეკვეთების რაოდენობა სამი დაკვირვებისთვის. B5:B7 უჯრებში ფასებია 1, 2, 3 ლარი, ხოლო C5:C7 უჯრებში შეკვეთების რაოდენობაა 30, 20, 10. მონაცემები პირობითია.

B2 უჯრაში ჩავწეროთ =CORREL(B5:B7,C5:C7).

B2 უჯრაში შედეგია -1: ამ სამ წყვილში ფასის ზრდას შეკვეთების რაოდენობის თანაბარი კლება ახლავს. ეს არის სრულყოფილი უარყოფითი წრფივი კავშირი ამ პირობით მონაცემებში.

მაგალითი N3 — ნულოვანი წრფივი კავშირი, თუმცა მონაცემები დაკავშირებულია

განვიხილოთ ხელოვნურად შედგენილი მათემატიკური წყვილები. B5:B9 უჯრებში X-ის მნიშვნელობებია 1, 2, 3, 4, 5, ხოლო C5:C9 უჯრებში შესაბამისი Y მნიშვნელობებია 4, 1, 0, 1, 4. აქ Y=(X−3)²: Y არის X-ის 3-დან დაშორების კვადრატი და 3-ის ორივე მხარეს სიმეტრიულად იზრდება.

B2 უჯრაში ჩავწეროთ =CORREL(B5:B9,C5:C9).

B2 უჯრაში შედეგია 0. X-სა და Y-ს შორის კავშირი აშკარაა, მაგრამ ის წრფივი არ არის: Y უდრის X-ის 3-დან დაშორების კვადრატს. ამიტომ ნულოვანი კორელაცია არ უნდა წავიკითხოთ როგორც „მონაცემებს შორის არანაირი კავშირი არ არსებობს“.

შეცდომები და შეზღუდვები

• თუ array1 და array2-ში უჯრების რაოდენობა განსხვავებულია, შედეგია #N/A.
• თუ რომელიმე დიაპაზონში რიცხვები არ არის, ან ერთ-ერთი დიაპაზონის სტანდარტული გადახრა ნულია (მაგალითად, ყველა მნიშვნელობა ერთნაირია), შედეგია #DIV/0!.
• გადაამოწმეთ, რომ ორივე დიაპაზონი ერთსა და იმავე ჩანაწერებს იმავე რიგით მოიცავს. არასწორად შეწყვილებულმა მონაცემებმა შეიძლება შეცდომაში შემყვანი კოეფიციენტი მოგვცეს.
• ნული CORREL-ისთვის ჩვეულებრივი რიცხვითი მნიშვნელობაა. ცარიელი უჯრისგან განსხვავებით, იგი გამოთვლაში მონაწილეობს.

ხშირად დასმული კითხვები CORREL ფუნქციის შესახებ

CORREL-ის შედეგი როგორ წავიკითხოთ?

შედეგი ყოველთვის -1-დან +1-მდეა. ნიშანი მიმართულებას აჩვენებს: დადებითი რიცხვი — ერთ მიმართულებით ცვლილებას, უარყოფითი — საპირისპირო მიმართულებით ცვლილებას. აბსოლუტური მნიშვნელობა რაც უფრო ახლოსაა 1-თან, მით უფრო ძლიერია წრფივი კავშირი ამ მონაცემებში.

CORREL-ის შედეგი 0 ნიშნავს, რომ მაჩვენებლები კავშირში არ არის?

არა. ნული ნიშნავს, რომ წრფივი კავშირი არ ჩანს. მესამე მაგალითში X-სა და Y-ს შორის მათემატიკური, არაწრფივი კავშირია, მაგრამ Y-ის სიმეტრიული მნიშვნელობების გამო CORREL აბრუნებს 0-ს.

CORREL ამტკიცებს, რომ ერთი მაჩვენებელი მეორეს იწვევს?

არა. CORREL აღწერს ორ რიცხვით დიაპაზონს შორის წრფივ თანაცვლილებას. მიზეზის დასადგენად დამატებითი ინფორმაცია და შესაბამისი კვლევის მეთოდია საჭირო.

📌 სხვა სასარგებლო ფორმულები

• AVERAGE: ითვლის რიცხვების საშუალო არითმეტიკულს — =AVERAGE(number1, [number2], ...).
• MEDIAN: აბრუნებს რიცხვების მედიანას: შუა მნიშვნელობას ან ორი შუა მნიშვნელობის საშუალოს — =MEDIAN(number1, [number2], ...).

🧩 გაიმყარეთ ცოდნა პრაქტიკით

დასკვნა

CORREL ფუნქცია ექსელში ორი მონაცემთა რიგის პირსონის კორელაციას -1-დან +1-მდე რიცხვით აჩვენებს. შედეგი გვიჩვენებს წრფივი კავშირის მიმართულებასა და სიძლიერეს, თუმცა მიზეზშედეგობრივ კავშირს არ ამტკიცებს და ნული სხვა ტიპის კავშირსაც არ გამორიცხავს. ჩაწერეთ =CORREL(array1,array2), გადაამოწმეთ შესაბამისი წყვილები და შემდეგ სავარჯიშოებში მოცემულ მაგალითებზე გამოცადეთ ფუნქცია.

წყაროები

• Microsoft Support, CORREL function — სინტაქსის, არგუმენტებისა და შეზღუდვების გადასამოწმებლად. შემოწმებულია 2026-10-31.